Νέες πόλεις, σχεδιασμένες από την αρχή.

Η ιδέα της οικοδόμησης μιας νέας πόλης, μιας νέας πρωτεύουσας δεν είναι μια νέα ιστορία, ή μια καινοτομία στον αστικό σχεδιασμό. Είναι μια προσπάθεια των κυβερνήσεων για να στήσουν από την αρχή μια καθαρή, νέα δομή πόλης, τόσο για να τονώσουν την οικονομία, όσο και για να μεταδώσουν το όραμά για έναν νέο, σύγχρονο κόσμο. 

Παραδείγματα υπάρχουν, άλλα πιο γνωστά, άλλα φανταχτερά, άλλα εντυπωσιακά. Μερικά και τα πιο αντιπροσωπευτικά από αυτά είναι τα εξής:

Η μεταβολή στην Αρχιτεκτονική. Kisho Kurokawa και Metabolists

Αφορμές για αυτές τις λίγες αράδες, για ένα αρχιτεκτονικό «περίεργο» κίνημα της δεκαετίας του 1960 υπήρξαν πολλές. Λίγο η λόξα για μια διαφορετική αρχιτεκτονική, λίγο η περιέργεια για μια αρχιτεκτονική της μεταβολής και της «κίνησης», λίγο οι παλιές αναζητήσεις σε τέτοιου είδους μονοπάτια, λίγο  οι αναμνήσεις που ξύπνησαν από ένα άρθρο με τίτλο "Για μια «open source» κινητική" .

10 + 1 τρόποι για απόδοση και αποτελεσματικότητα στην Αρχιτεκτονική εργασία

Εργαζόμαστε σκληρά, συνεχώς και κάτω από δύσκολες συνθήκες πολλές ώρες μέσα στην ημέρα. Όμως πρέπει να εργαζόμαστε εξυπνότερα, όχι σκληρότερα. Πώς μπορούμε να μεγιστοποιήσουμε την αποτελεσματικότητά μας; 

Πώς μπορούμε να διαχειριστούμε την αυξανόμενη ροή των πληροφοριών; 

Πώς μπορούμε να σχεδιάσουμε καλύτερα, πιο γρήγορα;

Νέα πολεοδομική νομοθεσία - Ετοιμάζεται για τον Μάιο του 2016

"Mε τη σύσταση πέντε επιτροπών που θα συντονίσει η Γενική Γραμματέας Χωροταξίας και Αστικού Περιβάλλοντος κ. Ρένα Κλαπατσέα και οι γενικοί διευθυντές του υπουργού κ. Πάνου Σκουρλέτη και του αναπληρωτή υπουργού κ. Γιάννη Τσιρώνη, θα προχωρήσει το υπουργείο Περιβάλλοντος στις τροποποιήσεις του νομοθετικού πλαισίου σε σειρά πολεοδομικών ρυθμίσεων.

10 + 1 συμβουλές για καλύτερη αρχιτεκτονική

Δεν θα πρέπει...

«Επί δέκα οικοδομών μόνον η μία κτίζεται από αρχιτέκτονα»

Στις 11 Ιουλίου του 1949 ο Κώστας Η. Μπίρης (1899-1980), αρχιτέκτονας, πολεοδόμος, συγγραφέας, πνευματική φυσιογνωμία του ελληνικού 20ού αιώνα και ένας από τους σημαντικότερους ερευνητές της ιστορίας της Αθήνας, στέλνει στην «Καθημερινή» και στην Ελένη Βλάχου επιστολή με το ψευδώνυμο «Ευπάλινος».

Τήνος. Παραδοσιακή Αρχιτεκτονική (χωροθέτηση οικισμών, λειτουργική διάρθρωση κατοικιών)

... το παρακάτω κείμενο αποτελεί συνέχεια του κειμένου "Τήνος. Παραδοσιακή Αρχιτεκτονική (Γενικές Αρχιτεκτονικές αρχές)" ....
------------------------------------------------------------

Κατανομή της δόμησης στο νησί. Χωροθέτηση των οικισμών. 

Αν παρατηρήσουμε τις περιοχές του νησιού στις οποίες υπάρχουν οικισμοί, διαπιστώνουμε πως μεγαλύτερη συγκέντρωση υπάρχει στο ηπειρωτικό μέρος του. Η παραλιακή πόλη και πρωτεύουσα της Τήνου με την έναρξη της Βενετοκρατίας, επειδή δεν παρείχε ασφάλεια από τις εχθρικές επιδρομές, μεταφέρθηκε στην ανατολική πλευρά του βουνού Εξωμβούργου, που έγινε απόρθητο φρούριο εξαιτίας της φυσικής του κατασκευής και της οχύρωσής του. 

Ιερός Ναός Ευαγγελιστρίας Τήνου. Αρχιτεκτονικός διαγωνισμός 1930–1931.

Πόσοι γνωρίζουν πως την περίοδο 1930 - 1931 πραγματοποιήθηκε αρχιτεκτονικός διαγωνισμός για τη διαμόρφωση και το σχεδιασμό του συγκροτήματος του Ιερού Ναού Ευαγγελιστρίας Τήνου;

Και όμως.

Μέσα από το αρχείο του Νικολάου Μητσάκη στο τμήμα Νεοελληνικής Αρχιτεκτονικής του Μουσείου Μπενάκη και από τα κείμενα της κας Μάρω Καρδαμίτση Αδάμη, πηγάζουν ενδιαφέροντα στοιχεία για τα γεγονότα του συγκεκριμένου αρχιτεκτονικού διαγωνισμού.

Εμφανές σκυρόδεμα, ένα διαχρονικό υλικό.

Κτίριο Ο.Λ.Π. Αρχιτέκτονες Ηλίας Σκρουμπέλος, Γιάννης Λιάπης

Όταν ακούμε τη λέξη μπετόν τι μας έρχεται στο μυαλό;

Απέραντες άσχημες πόλεις, σπίτια κλουβιά, κτίρια που κρύβουν τον ήλιο, "τσιμεντουπόλεις". 

Το μπετόν, όμως, δεν είναι το υλικό που ευθύνεται για την ασχήμια των μεγαλουπόλεων. Κύρια ευθύνη φέρει η μαζική κακή παραγωγή, οι κακοί υπηρέτες της αρχιτεκτονικής, η αναρχία με την οποία χτίστηκαν οι πόλεις χωρίς να λαμβάνονταν υπ' όψη οι βασικοί κανόνες της αρχιτεκτονικής και της πολεοδομίας.

Ερνέστος Τσίλλερ και η νέα Αθήνα

Ο Τσίλλερ με το Χάνσεν κατά την
κατασκευή της Ακαδημίας Αθηνών

Μετά τη σύσταση του νέου Ελληνικού κράτους, η Αθήνα ήταν ένα μεγάλο χωριό, με αριθμό κάτοικων που δεν ξεπερνούσαν τις 7.000. Τα σπίτια των κατοίκων έμοιαζαν με παράγκες και γύρω από τις συνοικίες υπήρχαν μεγάλα χωράφια, που χρησιμοποιούνταν για καλλιέργεια ή βοσκοτόπια.

Στις 18 Σεπτεμβρίου του 1834 ο Όθωνας, μετά από παρότρυνση του πατέρα του Λουδοβίκου, αποφάσισε ότι νέα πρωτεύουσα της Ελλάδας θα γινόταν η Αθήνα, ξεκινώντας η προσπάθεια ανοικοδόμησης της κατεστραμμένη από τον πόλεμο με τους Τούρκους πόλη.

Η αρχιτεκτονική του σκυλόσπιτου.

Το σκυλόσπιτο είναι και αυτό ένα σπίτι, μια κατοικία. Είναι ο χώρος που μένουν οι μικροί μας φίλοι. Πρέπει και αυτό, όπως τα "ανθρωπόσπιτα", να πληρεί κάποιες προδιαγραφές, κατασκευαστικές, "σκυλομετρικές", άνεσης, μόνωσης και ασφάλειας.

Στο πρόβλημα των σκουπιδιών υπάρχουν λύσεις. Οι αποφάσεις και οι δράσεις λείπουν.

Είμαστε στο «και πέντε» για την εύρεση μακροχρόνιας, συμφέρουσας, οικολογικής λύσης για το πρόβλημα των σκουπιδιών. Τα γεγονότα, και μάλιστα τα δυσάρεστα και τα αρνητικά, τρέχουν πριν από εμάς και εμείς ακολουθούμε ασθμαίνοντας.

Το πρόβλημα ξεκινάει από το γεγονός πως ο παλαιός τρόπος με τους χώρους ανεξέλεγκτης διάθεσης απορριμμάτων (Χ.Α.Δ.Α.), τις γνωστές χωματερές, έχει «πεθάνει». Η χώρα μας πληρώνει κάθε χρόνο τεράστια ποσά σε πρόστιμα για κάθε χωματερή που λειτουργεί, αλλά και πρόστιμα για κάθε Χ.Α.Δ.Α. που μπορεί μεν να είναι ανενεργή, αλλά δεν έχουν γίνει έργα αποκατάστασής της. Φυσικά όλα αυτά τα πρόστιμα δεν θα καλυφθούν από τον Κρατικό Προϋπολογισμό αλλά προβλέπεται να μετακιλιθούν στους Δήμους όπου βρίσκονται οι Χ.Α.Δ.Α. και δυστυχώς στους Δημότες.

Φιλόξενες πόλεις.

Αυτές οι λίγες σκέψεις έρχονται σε συνέχεια ενός προηγούμενου άρθρου, το "Αφιλόξενες πόλεις" και σε αντιδιαστολή με αυτό, θα ήθελα να στιγματίσω το γεγονός πως με απλές και έξυπνες κινήσεις από τους αρμόδιους φορείς, παρασέρνοντας και την ιδιωτική πρωτοβουλία, ίσως μια πόλη να γίνει φιλόξενη.

Τελικά υπάρχουν πόλεις φιλόξενες;

Graffiti στο Πολυτεχνείο. Βάρβαροι ή καλλιτέχνες;

"Μαύρη μαυρίλα πλάκωσε, μαύρη σαν καλιακούδα". Αυτή την παροιμία έλεγε η γιαγιά μου, όταν έβλεπε κάτι τόσο μαύρο που να μην το άντεχε. Μαύρη είναι η μοίρα μας, μαύρη είναι η νύχτα, τώρα μαύρο και το κτίριο του Πολυτεχνείου Αθηνών στην οδό Πατησίων και Στουρνάρη.

Τα κτίρια του Πολυτεχνείου, που είναι ακόμα και σήμερα, πρωτίστως, χώρος μάθησης και εκπαίδευσης, αποτελούν σημείο αναφοράς για την πόλη της Αθήνας και τη σύγχρονη ιστορία της Ελλάδας. Κατά καιρούς έχουν ταλαιπωρηθεί, έχουν πυρποληθεί, έχουν καταληφθεί από πολλές ομάδες, έχουν γκρεμιστεί κομμάτια τους και έχουν χρησιμοποιηθεί ως πολεμοφόδια στις Αθηναϊκές οδομαχίες. Καμία όμως από αυτές τις ενέργειες δεν είχε το μανδύα της τέχνης. 

Νέος νόμος αυθαιρέτων. Δεν αντέχεται αυτό το γαϊτανάκι

Δεν έσκασε "σαν βόμβα" η είδηση πως το Υ.ΠΕ.Κ.Α σχεδιάζει να φτιάξει νέο νόμο για την αντιμετώπιση της αυθαίρετης δόμησης. Έγινε πια συνήθεια η κάθε νέα κυβέρνηση να θέλει να αφήσει το στίγμα της, να προβεί σε "βελτιώσεις" υφιστάμενων καταστάσεων και νόμων, να δικαιολογήσει προηγούμενες δυσφορίες ή αντιρρήσεις της, να δικαιολογήσει την ύπαρξή της.

Όμως, καταντάει κοροϊδία προς τους πολίτες, προς όλους όσους σκέφτονται να "τακτοποιήσουν" το ακίνητό τους, προς τους μηχανικούς που βρίσκονται για ακόμα μια φορά μπροστά στην αποκρυπτογράφηση αοριστολογιών, μπροστά στη "διύλιση του κώνωπα". 

Νέο Κυβερνητικό σχήμα. Θετικές σκέψεις από τους μηχανικούς;

Λέτε να αλλάξουν, προς το καλύτερο, τα δεδομένα για το επάγγελμα του μηχανικού;

Λέτε, επιτέλους, να καταλάβει κάποιος αληθινά και σε βάθος τις ανάγκες των ελευθέρων επαγγελματιών μηχανικών, και να δοθούν πραγματικές και διαχρονικές λύσεις στα στοιβαζόμενα προβλήματα;

Λέτε να υπάρξει κάποιος που να τραβήξει από το τέλμα το επάγγελμά μας;

Με μια πρώτη ματιά φαίνεται πως οι συνθήκες, τουλάχιστον, ευνοούν τις θετικές σκέψεις και αντιδράσεις από τον κόσμο και τους εργαζόμενους στο χώρο, στενό ή ευρύτερο.

Γιατί;

Τήνος: Παραδοσιακή Αρχιτεκτονική (Γενικές Αρχιτεκτονικές αρχές)

Η Χώρα της Τήνου

Η παραδοσιακή Αρχιτεκτονική της Τήνου αποτελεί μια ξεχωριστή και μοναδική ενότητα παραδοσιακής κατοικίας στο Αιγαίο, επηρεαζόμενη από το μικροπεριβάλλον και το ιστορικό της υπόβαθρο. Το κλίμα, το έδαφος και τα δομικά υλικά, η ασχολία των κατοίκων, τα ήθη και τα έθιμα, αποτελούν τους παράγοντες που συντέλεσαν στον τρόπο οικοδόμηση του νησιού, από τα αρχαία ακόμα χρόνια.

Παραδοσιακή Αρχιτεκτονική χαρακτηρίζεται εκείνη που έχει επικρατήσει σ’ ένα τόπο και που αποτελεί αναπόσπαστο μέρος και ισότιμο τμήμα της ιστορίας και της εξέλιξης του. Κινείται παράλληλα με την οικονομία και την κοινωνία, αντικατοπτρίζοντας και αναβιώνοντας τον τρόπο ζωής, τα ήθη και τα έθιμα ενός λαού. 

Η μελέτη της παραδοσιακής Αρχιτεκτονικής της Τήνου είναι σημαντική, τόσο για τη διάσωση της τυπολογίας της παραδοσιακής κατοικίας και των οικιστικών συνόλων, όσο και για τη γνώση και κατανόηση της παράλληλης και αδιαίρετης πορείας της ιστορίας και της κοινωνίας. Αποτέλεσε και αποτελεί πεδίο θαυμασμού και επιστημονικής έρευνας, διότι σε κάθε σημείο της κρύβονται θησαυροί γνώσεων και πολιτισμού, μεταφέρονται μηνύματα και πληροφορίες ανά τους αιώνες.

Οι έντονες πολιτικές μεταβολές* επηρεάζουν άμεσα την Αρχιτεκτονική

Μέσα σε λίγες γραμμές, επιχειρείται μια μικρή και σύντομη προσέγγιση της εκμετάλλευσης, της χρησιμοποίησης ή του επηρεασμού της αρχιτεκτονικής από την πολιτική, με αφορμή τις εθνικές εκλογές (25 Ιανουαρίου 2015).

Δεν θα γίνει αναφορά στα αρχιτεκτονικά επιτεύγματα για την ανάδειξη του μεγαλείου της Αθηναϊκής Δημοκρατίας. Οι αναφορές θα ξεκινήσουν μετά τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο.

Ο πρώτος παγκόσμιος πόλεμος αποτέλεσε μια βαθιά τομή στην πορεία της αρχιτεκτονικής. Μετά το τέλος του, δημιουργήθηκε η πραγματική ανάγκη για μια ανανέωση σε όλους τους τομείς, παράλληλα με την τεράστια ανάγκη για την κατασκευή κατοικιών και κτιρίων άλλων χρήσεων. Αρωγοί στην επίτευξη μια μεγάλης οικοδομικής αλλαγής ήταν τα νέα υλικά και οι νέοι μέθοδοι κατασκευής. Η δεκαετία του ’20 είναι η περίοδος γεμάτη αντιθέσεις και δυναμισμό, είναι η περίοδος που παίρνει μορφή το αρχιτεκτονικό κίνημα που ονομάζεται «μοντέρνα» αρχιτεκτονική, που χαρακτηρίζεται ως «Διεθνής ρυθμός» και δημιουργεί παράλληλα με τον υφιστάμενο εξπρεσιονισμό.

Ακόμα, την περίοδο αυτή εμπεδώνεται η θεωρία του Μαρξισμού, ως ένα νέο σύστημα ζωής και δημιουργίας στη Σοβιετική Ένωση.

Αφιλόξενες πόλεις

Πόσο επιπόλαια, ασχεδίαστα και παράλογα έχουν κατασκευαστεί οι κοινόχρηστοι χώροι των πόλεων;

Ακόμα και σήμερα. Στο βωμό του επιφανειακού και ρηχού «κοινού καλού», των επισκευών των υποδομών, παραγκωνίζονται βασικά αγαθά της καθημερινότητας, ορισμένες πρωταρχικές και βασικές αρχές της ζωής στην πόλη. Η ελεύθερη και η ανεμπόδιστη προσπέλαση όλων των κοινόχρηστων χώρων και κυρίως των πεζοδρομίων, είναι από τα βασικότερα στοιχεία αρχιτεκτονικού σχεδιασμού, τα οποία συνεχώς ξεχνιούνται.

Η «φτήνια» της εποχής μας. Αντανάκλαση στην Αρχιτεκτονική

«Φτήνια» είναι μια λέξη που δείχνει έστω και λίγο υποτιμητικά το φτηνό. Υποδηλώνει δηλαδή το ξεπούλημα, το όσο όσο, το «τόσα δίνω πόσα θες».

«Φτήνια» παρατηρείται σε όλους τους τομείς και σε όλα τα επίπεδα της καθημερινότητάς μας.

Θα σταθώ μόνο στην επαγγελματική «φτήνια» και συγκεκριμένα στην αρχιτεκτονική.